Gemeenschapshuizen 2.0

Hoe kunnen gemeenschapshuizen hun maatschappelijke functie verbreden en hoe kan het lokaal eigenaarschap van de gemeenschap bij het gemeenschapshuis worden versterkt? Hoe kunnen gemeenschapshuizen worden omgevormd tot dé centrale plek in het dorp of de wijk, waar het openbare leven zich afspeelt en mensen elkaar kunnen ontmoeten. Zo’n centrale publieke ruimte noemen we ook wel een Third Place. De Third place is – naast je huis als first place en je werk als second place – de plek waar je sociale leven zich afspeelt.

Het is de centrale plek waar inwoners, organisaties, verenigingen en ondernemers elkaar ontmoeten. Waar uitwisseling plaatsvindt en nieuwe ideeën ontwikkeld worden. Waar mensen en organisaties, die met verschillende activiteiten bezig zijn, elkaar inspireren en zich verbinden. Normen worden er bepaald, en nieuwe ideeën komen hier op. Het is een plek waar voor jong en oud veel te doen is op het gebied van cultuur, educatie, ontspanning en waar informatie te verkrijgen is en mensen een leven lang kunnen leren en zich kunnen ontwikkelen. Oftewel het huis van alle inwoners, verenigingen, ondernemers en organisaties uit het dorp of de wijk.

Maar hoe kunnen gemeenschapshuizen zich ontwikkelen tot zo’n Third place? Veel gemeenschapshuizen worstelen met hun toekomst. De maatschappij verandert, verenigingen en vrijwilligers vergrijzen en het is niet gemakkelijk de exploitatie elk jaar weer rond te krijgen. Het is belangrijk dat gemeenschapshuizen meegaan in de maatschappelijke veranderingen die op hen afkomen.

 

Drie pilots

Allereerst is een heldere en aansprekende visie nodig op die brede maatschappelijke rol. We hebben drie gemeenschapshuizen begeleid in het proces om te verkennen wat voor gemeenschapshuis zij willen zijn? Welke functies zij willen bieden? Wie ze willen betrekken? Hoe ze de gemeenschap betrekken en medeverantwoordelijk maken? En hoe ze toekomstplannen kunnen vormgeven?

Om de werkwijze te ontwikkelen zijn drie pilots opgezet. Hierin begeleidden we drie verschillende gemeenschapshuizen in het proces om het eigenaarschap vanuit de gemeenschap te verbreden én te komen tot een gezamenlijk gedragen visie met actieprogramma om de maatschappelijke rol van het gemeenschapshuis  te versterken.

  1. Dorpshuis Den Domp in Lage Zwaluwe
  2. Dorpshuis De Phoenix in Schaijk
  3. Dorpshuis Valentijn in Sterksel

 

Opbrengst

Ieder dorpshuis heeft gezamenlijk met ons een proces doorlopen. Het proces bestond uit verschillende bijeenkomsten met een vaste werkgroep, één bijeenkomst met stakeholders (o.a. verenigingen, maatschappelijke organisaties, ondernemers, inwoners) en één bijeenkomst waarvoor het hele dorp werd uitgenodigd.

Uit de bijeenkomsten in de drie pilots is naar voren gekomen dat de inwoners, verenigingen en organisaties het dorpshuis zien als een belangrijke voorziening in het dorp, dat meer is dan een gebouw waar verenigingen uit het dorp een ruimte kunnen huren. De grote wens in alle drie de pilots is dat het dorpshuis de huiskamer van het dorp wordt;  een centrale ontmoetingsplek waar alle inwoners (jong en oud), organisaties, verenigingen en ondernemers elkaar ontmoeten. Waar uitwisseling plaatsvindt en nieuwe ideeën ontwikkeld worden. Waar mensen en organisaties die met verschillende activiteiten bezig zijn, elkaar inspireren en zich verbinden.

Als onderdeel van deze pilot is per dorpshuis een actieplan gemaakt. In elk actieplan zijn 6 à 7 speerpunten geformuleerd met bijbehorende acties, waarmee de inwoners van het dorp aan de slag kunnen om hun dorpshuis vorm te geven. Daarnaast hebben we publicatie geschreven dat ter inspiratie kan dienen voor andere gemeenschapshuizen. In de publicatie beschrijven we de gezette stappen, leerlessen en advies voor vervolg.

Meer informatie? Neem contact op met Jolanda Luijten
j.luijten@hetpon.nl 0618650263